Ανοικτή Δημόσια Συζήτηση για τη φτώχεια στην Ελλάδα και την Ευρώπη

Κατηγορία: Δράσεις & Προγράμματα

Το Ελληνικό Δίκτυο για την Καταπολέμηση της Φτώχειας διοργάνωσε Συνάντηση/ Ανοικτή Δημόσια Συζήτηση (Πέμπτη 8/11/2012) για τη Φτώχεια στην Ελλάδα και την Ευρώπη και τις αναγκαίες πολιτικές και πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της διαρκούς εξάπλωσής της σε όλο και ευρύτερες ομάδες πληθυσμού.
 
Το Ελληνικό Δίκτυο για την Καταπολέμηση της Φτώχειας διοργάνωσε Συνάντηση/ Ανοικτή Δημόσια Συζήτηση (Πέμπτη 8/11/2012) για τη Φτώχεια στην Ελλάδα και την Ευρώπη και τις αναγκαίες πολιτικές και πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της διαρκούς εξάπλωσής της σε όλο και ευρύτερες ομάδες πληθυσμού.

Με τη συνδρομή των μελών του Ευρωπαϊκού Δικτύου για την Καταπολέμηση της Φτώχειας - ΕΑΡΝ – επιχειρήθηκε στη συνάντηση αυτή η ανταλλαγή εμπειριών, δεδομένων, θέσεων και απόψεων για τις δυνατότητες και τις επείγουσες δράσεις που θα επιτρέψουν στους πολίτες της Ελλάδας και της Ευρώπης να έχουν πρόσβαση σε δημόσια αγαθά και υπηρεσίες καθώς και η παροχή εγγυήσεων  σεβασμού των κοινωνικών και ανθρώπινων δικαιωμάτων τους. Στην συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι των Εθνικών Δικτύων Καταπολέμησης της Φτώχειας όλων των Κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ένδειξη αλληλεγγύης στη χώρα μας.

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ-ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
Εισήγηση της Μαρίνας Αγγελάκη, μέλους Δ.Σ Ελληνικού Δικτύου για την Καταπολέμηση της Φτώχειας 
 
«Η Αμερική έχει πάρει το δρόμο της Ελλάδας» υποστήριζε προεκλογικά ο ΜιτΡόμνευ ξεχνώντας, με ένα πολύ βολικό τρόπο, ότι η κρίση ξεκίνησε από την Αμερική και όχι από την Ελλάδα. Τμήμα της προτεινόμενης στρατηγικής του για την έξοδο από την κρίση ήταν και ο περιορισμός του κοινωνικού κράτους. Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς η αντίληψη περί της συμβολής του κοινωνικού κράτους στην κρίση κάθε άλλο παρά περιθωριακή είναι. Με ποιο τρόπο όμως κατατάσσουμε μια δαπάνη ως «καλή» ή «χρήσιμη» και μια άλλη ως «κακή»; Γιατί να πρέπει να θεωρηθούν για παράδειγμα ως βάρος οι κοινωνικές δαπάνες και όχι αυτές που σχετίζονται με τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων ή οι αμυντικές δαπάνες; Μήπως τελικά οι υποστηρικτές των θέσεων αυτών έχουν ως μοναδικό σκοπό την αποδόμηση του κοινωνικού κράτους; Τι συμβαίνει ωστόσο την ίδια ώρα τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε αυτό των κρατών μελών της αναφορικά με το κοινωνικό κράτος και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Μοντέλο (ΕΚΜ) γενικότερα που - αν και συνιστά μια ασαφή πολλές φορές έννοια την ίδια στιγμή- αποτελεί αναμφισβήτητα τμήμα της «ευρωπαϊκής μας ταυτότητας»; Το ΕΚΜ έχει όντως πεθάνει όπως υποστήριξε ο Μάριο Ντράγκι (πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας) ή διέρχεται απλά μια (ακόμα) περίοδο κρίσης; Η συζήτηση άλλωστε περί της κρίσης του κοινωνικού κράτους δεν είναι νέα, αλλά υπάρχει ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1970. Ωστόσο μέχρι τώρα, η σταθερότητα των κρατών πρόνοιας δεν έμοιαζε να τίθεται υπό σοβαρή απειλή, αντιθέτως επέδειξαν προσαρμοστικότητα απέναντι στις προκλήσεις, ενώ σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις παρατηρήθηκε και επέκτασή τους. 
Η συζήτηση γύρω από τη δημιουργία μιας κοινωνικής Ευρώπης και τη θέσπιση πανευρωπαϊκών κοινωνικών πολιτικών ξεκίνησε μαζί με τη σύσταση της ίδιας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Τα βήματα ήταν βέβαια μικρά, ιδιαίτερα αν τα συγκρίνουμε με την πορεία της οικονομικής ολοκλήρωσης, ωστόσο όχι αμελητέα. Βήματα που συνέβαλαν στη διαμόρφωση μιας κοινής ταυτότητας (την οποία οι Ευρωπαίοι αρέσκονται να αντιδιαστέλουν προς αυτή των ΗΠΑ, της Ιαπωνίας ή της Κίνας) και η οποία περιλαμβάνει κοινές αξίες (όπως –μεταξύ άλλων- αυτών της αλληλεγγύης, της κοινωνικής συνοχής, της ισότητας των ευκαιριών, τον κοινωνικό διάλογο). Το πιο αποφασιστικό ίσως βήμα στην προσπάθεια οικοδόμησης μιας Κοινωνικής Ευρώπης έμοιαζε να υλοποιείται το 2000 μέσω της «Στρατηγικής της Λισαβόνας» και την ανάδειξη της κοινωνικής διάστασης ως ισότιμης της οικονομικής και περιβαλλοντικής. Οι προσδοκίες διαψεύστηκαν γρήγορα. Η αποτυχία αποτυπώθηκε και αριθμητικά το 2010 «ευρωπαϊκό έτος για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού» με την ΕΕ/27 να αριθμεί 115 εκατ. άτομα (ή 23.4% του πληθυσμού) να βιώνουν τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό, 3 εκατ. (ή 27.7% του πληθυσμού) στην περίπτωση της Ελλάδας βάσει των στοιχείων της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας. 
Την ίδια στιγμή, η κρίση έφερνε στο φως τη γύμνια των ευρωπαϊκών θεσμών και πολιτικών (οικονομικών και κοινωνικών) και εν τέλει την ανετοιμότητα της Ευρώπης. Όπως ήταν αναμενόμενο, η κυοφορούμενη «Ευρώπη 2020» δεν πρόλαβε να δει το φως.Αντιθέτως, η συζήτηση σε επίπεδο ΕΕ κυριαρχείται και περιστρέφεται γύρω από έννοιες όπως δημοσιονομική προσαρμογή, λιτότητα, περικοπές. Το παράδοξο είναι δε ότι η συζήτηση αυτή γίνεται σε μια περίοδο κατά την οποία χρειαζόμαστε περισσότερο και όχι λιγότερο κοινωνικό κράτος. Η Ευρώπη στοιχειώνεται πλέον από το φάντασμα του χρέους, βάζοντας τις οικονομίες των κρατών της στη μέγγενη και εξαθλιώνοντας τους πολίτες της. 
Η εικόνα της ΕΕ είναι το λιγότερο αποκαρδιωτική. Τι συμβαίνει όμως σε επίπεδο κρατών μελών; Σχηματικά θα μπορούσαμε να διακρίνουμε την κρίση σε δυο περιόδους: η πρώτη περιλάμβανε τη στήριξη των τραπεζών, ενώ η δεύτερη επηρέασε το κοινωνικό κράτος. Ενώ ωστόσο αρχικά το τελευταίο φάνηκε να αντιστέκεται, προστατεύοντας μέσω των δομών του τους πολίτες, η πίεση πλέον έχει αυξηθεί σημαντικά. Η πλειοψηφία των ευρωπαϊκών κρατών έχει προβεί στη λήψη μέτρων με στόχο τον περιορισμό των ελλειμμάτων και τον εφησυχασμό των διεθνών αγορών. 
Οι επιπτώσεις της κρίσης στο κοινωνικό κράτος είναι ιδιαίτερα εμφανείς και επώδυνες στην περίπτωση της Ελλάδας. Οι συνέπειες της αποδόμησης του κοινωνικού κράτους αποτυπώνονται με ιδιαίτερα σκληρό τρόπο στις σχετικές στατιστικές, και με ακόμα σκληρότερο στις ζωές και την καθημερινότητα όλων μας. Το σύστημα των συντάξεων αποτέλεσε ένα από τα πρώτα θύματα της μνημονιακής πολιτικής. Όπως αναφέρεται στο Μνημόνιο, η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος θα συνέβαλε –σε συνδυασμό με λοιπά μέτρα- στη δημοσιονομική προσαρμογή. Παρά το γεγονός ότι οι προκλήσεις με τις οποίες βρίσκονταν αντιμέτωπο το ελληνικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης καθιστούσαν αναγκαία την ανάληψη μιας μεταρρυθμιστικής πρωτοβουλίας (η σχετική συζήτηση είχε άλλωστε ξεκινήσει μέσω της σύστασης της Επιτροπής Σοφών και του σχετικού πορίσματος που αυτή κατέθεσε) σοβαρά ερωτήματα εγείρονται σε σχέση με την μεταρρυθμιστική πρωτοβουλία του 2010. Ειδικότερα, η έμφαση της παρέμβασης στον περιορισμό των δαπανών εγείρει σημαντικά ζητήματα ως προς τη μελλοντική επάρκεια των συνταξιοδοτικών παροχών, ενώ η αύξηση της ανεργίας, οι επιπτώσεις του PSI στα περιουσιακά στοιχεία των ταμείων και η εισφοροδιαφυγή σε συνδυασμό με την αδυναμία καταβολής των εισφορών θέτουν (εκ νέου) ερωτήματα σχετικά με τη μελλοντική βιωσιμότητα του συστήματος (και την αποτελεσματικότητα εν τέλει της παρέμβασης). 
Η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται να δρα χωρίς ένα συνολικό σχέδιο, με μοναδικό πλέον γνώμονα την περιστολή των δαπανών, γεγονός που επιβεβαιώνεται από τις λοιπές παρεμβάσεις οι οποίες περιορίζονται αποκλειστικά στη μείωση των συνταξιοδοτικών παροχών. 
Στο σημείο αυτό, και καθώς στη δημόσια συζήτηση γίνονται πολύ συχνά αναφορές στα παραδείγματα κρατών της Λατινικής Αμερικήςαξίζει να επισημανθεί ένα ενδιαφέρον στοιχείο που αναδεικνύεται στο βιβλίο των HuberandStephens (2012). Στο βιβλίο αυτό για τη φτώχεια και την ανισότητα στη Λατινική Αμερική, οι συγγραφείς αφιερώνουν ένα κεφάλαιο στις χώρες της Νότιας Ευρώπης (κατά κύριο λόγο στην Ισπανία και την Πορτογαλία) σε μια προσπάθεια να ανιχνεύσουν τους λόγους εκείνους που οδήγησαν τις χώρες της Νότιας Ευρώπης να κάνουν το σημαντικό αυτό άλμα προς τα εμπρός σε αντίθεση με αυτές της Λατινικής Αμερικής, παρά το γεγονός ότι στις αρχές τη δεκαετίας του 1970 οι διαφορές ως προς τις δομές του κοινωνικού κράτους δεν ήταν σημαντικές. Οι συγγραφείς αναδεικνύουν τρεις παράγοντες στην ανάλυσή τους αυτή: τη σταθερότητα του δημοκρατικού πολιτεύματος, τη δύναμη της αριστεράς και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ένταξη ειδικότερα των χωρών στην ΕΕ έγινε κατανοητή σαν μια προσπάθεια προσέγγισης του επιπέδου κοινωνικής προστασίας των λοιπών περισσότερων ανεπτυγμένων ευρωπαϊκών κρατών (όπως συνέβη στην Ελλάδα κατά τη δεκαετία του 1980 με την επέκταση του κοινωνικού κράτους) έχοντας ως πρότυπο το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Μοντέλο, το μοντέλο το οποίο ο κ. Ντράγκι θεωρεί τελειωμένο. Αντιθέτως, οι χώρες της Λατινικής Αμερικής μοιάζουν να προσεγγίζουν το υπολειμματικό μοντέλο των ΗΠΑ. 
Δεν υπάρχει πεδίο άλλο από αυτό των συντάξεων στο οποίο να γίνεται περισσότερο εμφανής η διαφορά στην πορεία μεταξύ των κρατών της Νότιας Ευρώπης και της Λατινικής Αμερικής. Ενώ στη Λατινική Αμερική της δεκαετίας του 1980 κυριαρχούν νεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις με στόχο την ολική ή μερική ιδιωτικοποίηση των συνταξιοδοτικών συστημάτων, το ζήτημα αυτό δεν τέθηκε στις χώρες της Νότιας Ευρώπης, παρά την ύπαρξη αντίστοιχων προκλήσεων σε επίπεδο δημογραφίας και βιωσιμότητας των συστημάτων τους. Την ίδια στιγμή, πρόσφατο δημοσίευμα στον κυριακάτικο τύπου αναφέρεται σε σκέψεις για εφαρμογή σχημάτων ελάφρυνσης του χρέους που έχουν εφαρμοστεί σε χώρες της Αφρικής. Ας ελπίσουμε ότι το νέο μοντέλο στο οποίο προσβλέπει η Ελλάδα δεν είναι αυτό της Αφρικής…..
Κλείνω με την ευχή η σημερινή δημόσια συζήτηση να αποτελέσει τη δική μας κραυγή για την προάσπιση μιας Κοινωνικής Ευρώπης που εμπνέεται από τις αρχές της δημοκρατίας, της αλληλεγγύης, της αξιοπρέπειας και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
 
Εισήγηση της Μαρίας Μαρινάκου, μέλους Δ.Σ Ελληνικού Δικτύου για την Καταπολέμηση της Φτώχειας 
 
Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΣΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ
Στην Ελλάδα δεν υπήρξε μέχρι τώρα μια στοιχειοθετημένη Εθνική Στρατηγική για την αντιμετώπιση της Φτώχειας. Τα τελευταία 16 έτη (1994-2010) για τα οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, ο πληθυσμός των ατόμων που βιώνουν φτώχεια παρέμεινε κυμαινόμενος μεταξύ 19,5% και 23%. Το 2010 τα άτομα που βιώνουν φτώχεια ήταν 27,7%, ενώ τo 21,4% του συνολικού πληθυσμού της χώρας αντιμετώπιζε την απειλή να βρεθεί σε κατάσταση φτώχειας.
Με βάση την τελευταία έκθεση της ΕΛΣΤΑΤ, ο πληθυσμός σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικό αποκλεισμό ανέρχεται σε 3.403.000 άτομα.  
Ο πληθυσμός που διαβιεί σε νοικοκυριά που δεν εργάζεται κανένα μέλος ή εργάζεται λιγότερο από 3 μήνες συνολικά το έτος ανέρχεται σε 837.300 άτομα, ενώ στο προηγούμενο έτος (2010) ανερχόταν σε 544.800 άτομα. 
• Ο πληθυσμός που απειλείται από τη φτώχεια είναι κυρίως: 
 - Άνδρες - άνεργοι (48,4%) 
- Μονογονεϊκά νοικοκυριά με, τουλάχιστον, ένα εξαρτώμενο παιδί (43,2%) 
- Λοιποί μη οικονομικά ενεργοί (εκτός συνταξιούχων (30,0%) 
- Νοικοκυριά με έναν ενήλικα ηλικίας 65 ετών και άνω (29,7%) 
- Μονοπρόσωπα νοικοκυριά με μέλος θήλυ (25,8%) 
- Παιδιά ηλικίας 0-17 ετών (23,7%) 
 
Το ΕΑΠΝ Ελλάδας υπολογίζει ότι το 2012 οι φτωχοί στην Ελλάδα έχουν φτάσει περίπου τα 3 εκατομμύρια άτομα.
 
ΓΡΑΜΜΗ ΦΤΩΧΕΙΑΣ
Το όριο της φτώχειας ορίζεται (με βάση τα στοιχεία του 2010) στο ποσό των 549, 25 ευρώ μηνιαίως (6.591 ευρώ ετησίως) ανά άτομο και σε 13.842 ευρώ για νοικοκυριά με δύο ενήλικες και δύο εξαρτώμενα παιδιά ηλικίας κάτω των 14 ετών. Το 2008 οριζόταν στα 650 ευρώ ανά άτομο.
Όμως το μέσο ελάχιστο καθαρό μηνιαίο εισόδημα για την αντιμετώπιση των αναγκών των νοικοκυριών της χώρας, με βάση την δήλωσή τους, ανέρχεται σε 2.235 ευρώ. Τα φτωχά νοικοκυριά χρειάζονται 1.808 ευρώ, ενώ τα μη φτωχά νοικοκυριά 2.350 ευρώ.
Η Ελλάδα βρίσκεται στην τέταρτη θέση της λίστας για τον κίνδυνο φτώχειας της Ε.Ε. μετά τις Λετονία, Ρουμανία και Βουλγαρία, χώρες με αρκετά χαμηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα. (στοιχεία πριν το 2011) 
 
ΑΝΕΡΓΙΑ 
ΑΝΕΡΓΙΑ 25,1%, ΝΕΟΙ ΑΝΕΡΓΟΙ 55,1%, ΓΥΝΑΙΚΕΣ 37,8% ΝΕΕΣ ΑΝΕΡΓΕΣ 15-24 ΕΤΩΝ 61,9% 
400.000 οικογένειες χωρίς εργαζόμενο μέλος.
Άνεργοι τον Ιανουάριο του 2012: 1.084.668 άτομα του οικονομικά ενεργού πληθυσμού (αύξηση 14,8% σε σχέση με το αντίστοιχο μήνα του 2010), εντός του 2011 χάθηκαν 363.360 θέσεις εργασίας. Σε σύγκριση με το 2008 το ποσοστό έχει το λιγότερο τριπλασιαστεί από το 7,8%. 
Μακροχρόνια άνεργοι: 37%, (υψηλότερο ποσοστό ανεργίας στις ηλικίες 15-24: 50,8%) 
Ένας νέος/α πρωτοδιοριζόμενος/η, έχει ως βασικό μισθό 511 ευρώ, άρα αυτομάτως βρίσκεται κάτω από το όριο της φτώχειας (Εργαζόμενος/η φτωχός/η). 
Η Ελλάδα το 2008 είχε τον υψηλότερο αριθμό εργαζόμενων φτωχών στην Ευρώπη (14% για Ελλάδα, 8% για την Ε.Ε). Αυτό το ποσοστό έχει προφανώς αυξηθεί.
 
ΥΛΙΚΗ ΑΠΟΣΤΕΡΗΣΗ
Η Ελλάδα παρουσιάζει από τα υψηλότερά ποσοστά υλικής αποστέρησης στην Ε.Ε, ενώ στο 11,2% βρίσκεται και στο ποσοστό ακραίας υλικής αποστέρησης. Ο εναλλακτικός αυτός δείκτης, βασίζεται στη δυνατότητα κάλυψης των παρακάτω 9 δεικτών αναγκών:
1. γεύμα με ψάρι ή κρέας κάθε δεύτερη ημέρα
2. μια εβδομάδα διακοπές το χρόνο
3. αντιμετώπιση έκτακτων εξόδων
4. επαρκή θέρμανση στο σπίτι
5. αποπληρωμή χωρίς δυσκολίες των τοκοχρεολυσίων, των ενοικίων και των λογαριασμών
6. πλυντήριο στην κατοικία διαμονής
7. έγχρωμη τηλεόραση στην κατοικία διαμονής
8. τηλέφωνο στην κατοικία διαμονής
9. κατοχή αυτοκινήτου
Ένα νοικοκυριό χαρακτηρίζεται από υλική αποστέρηση, όταν αδυνατεί να καλύψει
τουλάχιστον 3 από τις 9 αυτές ανάγκες. Επίσης, χαρακτηρίζεται από ακραία υλική
αποστέρηση όταν υπάρχει αδυναμία κάλυψης τουλάχιστον 4 από τις 9 ανάγκες.
Το 42,7% του φτωχού πληθυσμού δηλώνει ότι στερείται διατροφής που περιλαμβάνει κάθε δεύτερη ημέρα κοτόπουλο, κρέας, ψάρι ή λαχανικά ίσης θρεπτικής αξίας, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό του μη φτωχού πληθυσμού εκτιμάται σε 0,3%. 
Το 69,5% του φτωχού πληθυσμού και το 24,9% του μη φτωχού έχει οικονομική δυσκολία να αντιμετωπίσει έκτακτες, αλλά αναγκαίες δαπάνες αξίας περίπου 600 ευρώ.
 
Δείκτες της Στρατηγικής ‘Ευρώπη 2020’
Αφορούν την Κοινωνική Ένταξη:
Ο πληθυσμός που βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικό αποκλεισμό ανέρχεται στο 31,0% του πληθυσμού της Χώρας. Σημειώνεται ότι περισσότερο απειλείται ο πληθυσμός 18-64 ετών (31,6%)
Ο πληθυσμός ηλικίας 18-64 ετών που βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικό αποκλεισμό εκτιμάται για τους Έλληνες σε 29,7% και για τους αλλοδαπούς σε 58,3% 
Το ποσοστό πληθυσμού ηλικίας 18-59 ετών που διαβιεί σε νοικοκυριά με χαμηλή ένταση εργασίας ανέρχεται σε 13,2% για το σύνολο, 11,9% για τους άνδρες και 14,5% για τις γυναίκες
 
ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ
Η Ελλάδα είχε από πάντα ένα συνταξιο-κεντρικό κοινωνικό μοντέλο. Αυτό αποτέλεσε ένα από τα βασικά επιχειρήματα ενάντια στην θέσπιση ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.
Παρόλα αυτά ένας μεγάλος αριθμός χαμηλοσυνταξιούχων ήταν παραδοσιακά στην φτώχεια.
Οι κοινωνικές μεταβιβάσεις (συμπεριλαμβανομένων των συντάξεων) αποτελούν το 30,9% του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών της χώρας.
Οι συντάξεις αναλογούν στο 27,1% και τα κοινωνικά επιδόματα αποτελούν το 3,8% του διαθέσιμου εισοδήματος.
Οι περικοπές στο ΕΚΑΣ, στα επιδόματα και στις συντάξεις του ΟΓΑ, βυθίζουν τους ήδη φτωχούς σε εξαθλίωση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού του σύγχρονου κοινωνικού Καιάδα είναι η αύξηση της επαιτείας, και της πείνας. Τα αποτελέσματα διαφαίνονται στην κατακόρυφη αύξηση των αυτοκτονιών, και θανάτων από υποθερμία και ασιτία.
 
ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΦΤΩΧΕΙΑ
Όλο το πολιτικό σύστημα της χώρας χαρακτηρίζει τα μέτρα που πάρθηκαν και θα παρθούν ΑΔΙΚΑ και ΣΚΛΗΡΑ. (Βλέπε Μνημόνια 1 και 2 και τα χτεσινά μέτρα). Παρόλα αυτά δεν έχει προταθεί ούτε μία πολιτική κοινωνικής προστασίας που θα ανακούφιζε όσους/ες πλήτονται.
Η μετάλλαξη της Ελληνικής κοινωνίας σε κοινωνία φτωχών, κοινωνία ανέχειας, επισφάλειας και σφοδρής ανισότητας, έχει επιτελεσθεί στο ιστορικά πολύ μικρό χρονικό διάστημα των 2 ετών, στο οποίο το κράτος δεν αναγνωρίζει πλέον το ρόλο του ως εγγυητή των βασικών ανθρώπινων δικαιωμάτων και η κοινωνία δεν έχει προλάβει να αναπτύξει τυπικά και άτυπα δίχτυα προστασίας.
Ακόμα και εκείνο το υπολειμματικό κράτος πρόνοιας που αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 80’ με ανάπτυξη δομών και κοινωνικών υπηρεσιών συστηματικά συρρικνώνεται και κατακερματίζεται. 
Έχουμε φτάσει πλέον σ’ ένα σημείο που ο κοινωνικός ιστός έχει διαρραγεί σε σχεδόν μη αναστρέψιμο επίπεδο, ειδικά στους τομείς της υγείας και ψυχικής υγείας, όπως και κοινωνικής προστασίας.
 
Παραδείγματα:
Το πρόγραμμα ΨΥΧΑΡΓΩ διαλύεται
Ο ΟΚΑΝΑ έχει απαξιωθεί
Τα ΚΕΠΑ έχουν εγκλωβίσει περίπου 70.000 άτομα με αναπηρία που περιμένουν να επαναξιολογηθούν
Χιλιάδες παιδιά με αναπηρία περιμένουν 2 μήνες στα σπίτια τους γιατί δεν μπορούν να μεταφερθούν σε σχολεία.
Στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο της Λέρου, το προσωπικό κάλυπτε τα έξοδα σίτισης των τροφίμων μέχρι που ανέλαβαν ΜΚΟ να καλύπτουν βασικές ανάγκες
Ξενώνες παιδιών και εφήβων κλείνουν, ή δεν έχουν πόρους για να λειτουργήσουν (απλήρωτο προσωπικό επί μήνες κλπ).
Οι δήμοι αδυνατούν να δώσουν λύσεις γιατί δεν έχουν πόρους
Οι ΜΚΟ που παραμένουν ανοιχτές παρέχουν βοήθεια με μειώσεις πόρων μέχρι και 60% ή χωρίς καθόλου χρηματοδοτικούς πόρους
Το ΕΣΠΑ έχει λιμνάσει τουλάχιστον σε ότι αφορά στα μέτρα και τα προγράμματα κοινωνικής υποστήριξης ενώ οι διαθέσιμοι πόροι συχνά αποτελούν αντικείμενο συναλλαγής. 
 
Με βάση τα νέα μέτρα λιτότητας που ψηφίστηκαν που θα βρεθούμε το 2013 και μετά?
Πόσο και Πως θα αντέξει η κοινωνία μας?
 
Το Ελληνικό Δίκτυο για την Καταπολέμηση της Φτώχειας ξεκινά έναν Ανοιχτό διάλογο με την Κοινωνία των Πολιτών όσο και τους Θεσμούς της χώρας με στόχο όχι μόνο να ανταλλάξουμε απόψεις και να κατανοήσουμε ουσιαστικότερα το πρόβλημα, αλλά κυρίως να παράξουμε λύσεις με νέες οπτικές και εργαλεία. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσα από αξιοποίηση της κεφαλαιοποιημένης εμπειρίας, συνέργειες, διαδικασίες ανοικτής δημοκρατίας και αλληλεγγύης.
 
Δήλωση του Sergio Aires προέδρου του European Anti-Poverty Network
 
Πρώτα απ’ όλα πρέπει να θυμόμαστε από πού προέρχεται αυτή η ολοκληρωτικη κρίση και πώς φτάσαμε σε αυτή την κατάσταση. Το ΕΑΡΝ μιλούσε για τα αυξανόμενα επίπεδα ανισότητας και φτώχειας τα τελευταία 10 χρόνια. Στην πραγματικότητα ένα σημαντικό τμήμα των ευρωπαίων πολιτών ζούσε ήδη στην επισφάλεια και την ευπάθεια για μεγάλο διάστημα ως συνέπεια του μοντέλλου οικονομικής ανάπτυξης που έχει επιλεγεί από τις ευρωπαικές κυβερνήσεις. 
Δεν υπάρχουν χρήματα. Και πάνω απ’ όλα δεν υπάρχουν χρήματα για κοινωνικές δαπάνες και για την κοινωνική προστασία. Αλλά η ερώτηση είναι: πού πήγαν τα χρήματα? Και σε τί? Σε μια στιγμή όπου η πλειοψηφία των πολιτών της ΕΕ αντιμετωπίζει επισφάλεια εκατοντάδες εκατομυρίων ανθρώπων ζουν στη φτώχεια και αυξάνονται οι αριθμοί όσων ζουν σε ακραία μορφή φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού, οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι! Όπως έχουν δηλώσει τόσοι και τόσοι κοινωνικοί εταίροι και κοινωνικές οργανώσεις, το φάρμακο σκοτώνει τον ασθενή! Αυτό γίνεται ακόμη πιο προφανές για τις χώρες της Τροίκας. Και σε ένα βαθμό όλο αυτό φαίνεται να είναι μια προειλημμένη απόφαση. Πώς μπορούμε να μιλάμε για ανάπτυξη ως λύση εξόδου από την κρίση και παράλληλα να εφαρμόζουμε τεράστιες περικοπές κάποιων από τους πιο σημαντικούς εξισορροπητικούς παράγοντες όπως οι μισθοί και η κοινωνική προστασία? Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η επιβολή τέτοιων μέτρων και η αρνητική επίδρασή τους μοιάζει να είναι προαποφασισμένη. Προαποφασισμένη με ποιο σκοπό? Με σκοπό την προώθηση της επισφάλειας στις χώρες αυτές, προς μια νέα παγκόσμια τάξη στην υπηρεσία των συμφερόντων μεγάλων Επιχειρηματικών κολοσσών που οδηγεί στη σκλαβιά και την εξαθλίωση την πλειοψηφία των πολιτών προς όφελος μιας όλο και πλουσιότερης μειοψηφίας.
Σε ορισμένες ευρωπαικές χώρες τα μέτρα που επιβλήθηκαν και οι συνέπειές τους τις οδηγούν εκτός ΕΕ. Είναι οξύμωρο και αντιφατικό ότι ορισμένα από τα βασικά κριτήρια της ένταξης ως μέλος μιας χώρας στην ΕΕ δεν ικανοποιούνται πια από αυτές τις χώρες. Κριτήρια όπως: εθνική κυριαρχία και δημοκρατία, σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα και εξασφάλιση ισότητας και ισονομίας για όλους/ες.
Η μόνη σταθερή προκατάληψη φαίνεται να είναι να βρίσκουν λύσεις «επιτακτικής ανάγκης» για τους πιο ευάλωτους στις επιπτώσεις της κρίσης. Ναί αυτό είναι κρίσιμο και πολύ σημαντικό, αλλά η απάντηση στις «επιτακτικές ανάγκες» δεν θα αναιρέσει τις αιτίες, ειδικότερα όταν σε μακρο-οικονομικό επίπεδο οι αιτίες εξακολουθούν να υφίστανται, να επιδρούν και να επιβάλλονται με ακόμη πιο σκληρό τρόπο. 
Πού είναι η πρόβλεψη της ΕΕ για κοινωνική συνοχή και καταπολέμηση της φτώχειας? Πού είναι η συμμετοχή των άλλων κρατών –μελών για τη μείωση της φτώχειας όπως συμφωνήθηκε για κατ’ ελάχιστον 20 εκατομμύρια ανθρώπους πριν το 2020? Όταν η φτώχεια αυξάνεται τόσο γρήγορα και εντατικά πώς μπορεί η ΕΕ να συνεχίσει να το αγνοεί? Μέχρι πότε οι πολιτικοί μας αρχηγοί θα συνεχίσουν να ακολουθούν τον ίδιο δρόμο στην καταστροφή? Γιατί είναι τόσο δύσκολο να συμφωνήσουν να δεσμεύσουν τουλάχιστον 20% των πόρων του Ευρωπαικού Κοινωνικού Ταμείου για την καταπολέμηση της φτώχειας?
Τελευταίο αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, μαζί με την οικονομική κρίση έρχεται μια άλλη επικίνδυνη συνέπεια: η ολοσχερής κρίση εμπιστοσύνης προς το πολιτικό συστήμα. Αυτό είναι το τέλειο πλαίσιο και περιβάλλον για την εμφάνιση του πιο βάρβαρου λαικισμού. Η ιστορία μάς διδάσκει τι μπορεί να συμβεί όταν βρισκόμαστε σε μια τέτοια κατάσταση και αυτό είναι ακριβώς γιατι εμείς λέμε ότι δεν καταπολεμούμε απλώς τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Παλεύουμε να σώσουμε τη δημοκρατία! 
 
Δήλωση του Fintan Farrell, διευθυντή του EAPN 
Eίναι πολύ σημαντικό και ζωτικής σημασίας για την εμβάθυνση της κατανόησης και της ανάλυσης της κατάστασης ότι είμαστε εδώ μαζί με τους έλληνες συναδέλφους μας σε αυτές τις εξαιρετικά δύσκολες μέρες. Όντας εδώ παίρνεις μια βαθύτερη και πιο άμεση εμπειρία των πραγματικοτήτων που ζουν οι άνθρωποι που υποφέρουν από την επίπτωση των αποτυχημένων πολιτικών που όλοι γνωρίζουμε ως μέτρα λιτότητας και ενισχύει την πρόθεσή μας να συμβάλλουμε σε εναλλακτικές λύσεις οι οποίες σέβονται το ευρωπαικό κοινωνικό μοντέλο και το οποίο μπορεί να επαναοικοδομήσει την εμπιστοσύνη μας στους δημοκρατικούς θεσμούς.
4 κομβικά μηνύματα:
1) Πρέπει να θυμόμαστε τις πραγματικές αιτίες της σημερινής κρίσης: η κρίση προέρχεται από τις αποτυχίες των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων και καταδεικνύει τις καταστροφικές πλευρές του καπιταλισμού. Ωστόσο και αυτές οι μορφές του καπιταλισμού παραμένουν αναμφισβήτητες και συνεχίζουν να αποτελούν τις κύριες αιτίες για τις καταστροφικές πολιτικές που εφαρμόζονται για την αντιμέτωπιση της κρίσης. Μας οδηγούν να πιστέψουμε ότι το δημόσιο χρέος είναι το πραγματικό πρόβλημα αντί να αναγνωρίσουμε ότι το δημόσιο χρέος μεγάλωσε ακριβώς γιατί υπήρχαν για χρόνια πολιτικές που μετέφεραν το δημόσιο πλούτο σε ιδιώτες (είμαστε αυτή τη στιγμή σε επίπεδα ανισότητας που υπήρχαν τη δεκαετία του 30) και τα ιδιωτικά χρέη στο δημόσιο.
2) Οι αρχηγοί της ΕΕ (πρωθυπουργοί και Ευρωπαικό Συμβούλιο) ακολουθούν το λάθος μονοπάτι: αναγνωρίζουν το τεράστιο μέγεθος της κρίσης και αυτό αντανακλάται και στα κείμενα για το μέλλον της Ευρώπης και στον οδικό χάρτη που θα οδηγήσει σε μια νέα συνθήκη για την ευρώπη και κυρίως την ευρωζώνη, η οποία δομείται σε 4 άξονες: τραπεζική ένωση, δημοσιονομική ένωση, οικονομική ένωση και πολιτική ένωση. Ακόμη μια φορά χάνουμε τον βασικό πυλώνα της κοινωνικής ευρώπης. Ενώ αναγνωρίζονται τα ιστορικά επιτεύγματα της ΕΕ θέλουμε να πούμε ξεκάθαρα ως ΕΑΡΝ, ότι δεν αποδεχόμαστε περαιτέρω ευρωπαικη οικονομική ολοκλήρωση χωρίς αλλαγές στη Συνθήκη που θα ενισχύουν τη συνεργασία και θα διασφαλίζουν την κοινωνική ευρώπη. Είναι πολύ αμφίβολο ότι η ΕΕ μπορεί να εξασφαλίσει την υποστήριξη των λαών της εκτός εάν αυτός ο 5ο πυλώνας είναι κομβικό στοχείο στις προτάσεις για την ευρωπαική ολοκλήρωση, χωρίς αυτόν η ΕΕ κινδυνεύει να υπονομεύσει περαιτέρω τις δημοκρατικές της παραδόσεις.
3) Η Ελλάδα ζει εν μέσω μια εξαιρετικής κρίσης που χρειάζεται μια επείγουσα απάντηση: υπάρχουν ευρωπαικά χρήματα διαθέσιμα μέσα από τα διαρθρωτικά ταμεία που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν καλύτερα για τις άμεσες και επείγουσες ανάγκες που αντιμετωπίζει ο ελληνικός λαός. Η ΕΕ πρέπει άμεσα και χωρίς άλλη καθυστέρηση να δημιουργήσει μια ομάδα εργασίας /task force σε συνεργασία με τις κοινωνικές ΜΚΟ (μεταξύ άλλων) για τη λειτουργία κέντρων άμεσης παρέμβασης προκειμένου να ανταποκριθούν στις επείγουσες ανάγκες των ατόμων που υποφέρουν από την επίδραση των μέτρων λιτότητας. 
4) Δεν μπορούμε να ενδώσουμε στην απελπισία: τα προβληματα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα αποτελούν τμήμα του ευρύτερου προβλήματος των δυσβάστακτων επιπτώσεων του νεοφιλελεύθερου μοντέλλου ανάπτυξης. Πρέπει να αντλήσουμε κουράγιο από τα κινήματα στην Ευρώπη και αλλού τα οποία οργανώνει η αντίσταση των λαών και προτείνουν μια εναλλακτική πρόταση για ένα μέλλον ικανό να παρέχει μια καλή ζωή για όλους. Ενα εξαιρετικό παράδειγμα αποτελεί η μαχητική και μη βίαιη πορεία στην Ινδία όπου 100.000 ακτήμονες αγρότες διεκδίκησαν το δικαίωμα στη γη και την επιβίωση. Η έκφραση αυτή της δύναμης των ανθρώπων έπεισε την ινδική κυβέρνηση που είναι προσδεδεμένη στο νεοφιλελεύθερο μοντέλλο να ανταποκριθεί στα αιτήματά τους και να υπογράψει μια ιστορική συμφωνία μαζί τους. 
Χαιρετίζουμε το κουράγιο των ακτημόνων αγροτών και εμπνεόμαστε από το συνεχή αγώνα τους για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων, οικονομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων!
 
Πέμπτη 8 Νοεμβρίου 2012

ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Ελληνικό Δίκτυο για την Καταπολέμηση της Φτώχειας

Διεύθυνση: Μαυροματαίων 43, 10434

Τηλ.: 210 8259880

Φαξ: 210 8259880

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

 Φόρμα Επικοινωνίας